Վիլյամ Սարոյան «Ինձ համար ցեղեր գոյություն չունեն»/ հատված «Յոթանասուն հազար ասորի» պատմվածքից

Վիլյամ Սարոյան «Յոթանասուն հազար ասորի»

Եվ եթե մի բան կա, որ ինձ դրդում է գրելու, ասելն է, որ մարդը մարդու եղբայրն է: Այս հայտարարությունը մի քիչ վերամբարձ է հնչում: Մարդ առհասարակ ամաչում է նման հայտարարություններից: Վախենում է փորձված մարդիկ ծիծաղեն իր վրա: Բայց դա ինձ քիչ է հետաքրքրում: Խնդրեմ, թող ծիծաղեն: Էլ ինչի՞ համար է նրանց փորձը: Ինձ համար ցեղեր գոյություն չունեն: Ես չեմ հավատում կառավարություններին։ Կյանք ասելով, հասկանում եմ ահա այս մեկի կյանքը` ծնունդից մինչև մահ, և այսպիսիք աշխարհում բազում միլիոններ են։ Երեխաները, որ դեռ չեն սովորել խոսել և ոչ մի լեզվով, միակ ցեղն են երկրագնդի վրա` մարդկանց ցեղը: Մնացած ամեն ինչը կեղծիք է ու խաբեություն, այն ամենը, ինչ մենք կոչում ենք քաղաքակրթություն, ատելություն, սարսափ, ուժ… Իսկ երեխան երեխա է։ Մարդկանց եղբայրությունը մանկան ճիչ ու լացի մեջ է, լացող երեխաների մեջ… Մեծանում ենք, լեզու սովորում և աշխարհը ընկալում մեր իմացած միակ լեզվի միջոցով, չենք ընկալում բոլոր լեզուների միջոցով կամ էլ առանց որևէ լեզվի, ասենք` լռությամբ, փակվում ենք մեր իմացած միակ լեզվի մեջ։ Այն, ինչ հավերժական է ու անսահման, դառնում է սոսկ բառ։ Ուզածս միակ բանը բոլորին հասկանալի լեզվով խոսելն է` մարդկային սրտի լեզվով, որն անմահ է ու հավասարապես հարազատ բոլորին։

Թարգմանությունը` Ն. Գոնչարի, Վ. Գրիգորյանի

Աղբյուրը`Վիլյամ Սարոյան . Ընտիր երկեր չորս հատորով, հատոր առաջին, 

Երևան, «Սովետական գրող» 1986